Zelfkatheterisatie bij de man

Nieren en afvoersysteem: Hoe werkt het?

De urinewegen bestaan uit de nieren, urineleiders, blaas en urinebuis. De nieren verwijderen de afvalstoffen uit het bloed. Deze afvalstoffen lossen op in de urine die via de urineleiders wordt verzameld in de blaas. Tijdens het vullen van de blaas zijn de spieren in de blaaswand in rust en is de blaasuitgang gesloten door de sluitspier. Wanneer men gaat plassen, trekken de spieren in de blaaswand zich samen en opent de sluitspier zich. (voor meer informatie kunt u ook kijken op www.allesoverurologie.nl1).

Problemen met de blaas

Als de blaas zich niet goed leeg maakt, kan dat slecht zijn voor de blaas. De urine die na het plassen achterblijft in de blaas, is een goede plek voor bacteriën om zich snel te vermenigvuldigen. Dit kan leiden tot een urineweginfectie. Als de infectie in de blaas zit, noemen we dit een blaasontsteking.

Het risico op een ernstige infectie is groter als de klepjes die moeten voorkomen dat urine terugstroomt van de blaas naar de nieren, niet goed werken. Als de infectie naar de nieren gaat, spreken we van een nier(bekken)ontsteking. Dit kan de nieren beschadigen.

Als de blaas zich niet goed leeg maakt, kan de blaas ook overstromen. Dit leidt tot ongewild urineverlies, wat we incontinentie noemen.

Zelfkatheterisatie

Met zelfkatheterisatie kan de blaas goed leeg worden gemaakt, zodat bacteriën geen kans krijgen en incontinentie (deels) voorkomen wordt. Bij zelfkatheterisatie gebruikt u een buisje (katheter) dat u in de urinebuis inbrengt, zodat de urine eruit kan lopen. Het is belangrijk om de blaas regelmatig leeg te maken, meestal vier tot zes keer per dag.
De eerste zelf-katheterisatie doet u 's ochtends na het wakker worden, en de laatste voor het slapen gaan. Het is beter om vaker te katheteriseren dan soms een keer over te slaan.

Schema voor zelfkatheterisatie

Hoeveelheid urine achterblijven (residu)	Hoe vaak zelf-katheteriseren
100 ml	1 keer per dag (bij voorkeur voor de nacht)
200 ml	2 keer per dag (ochtend en nacht)
300 ml	3 keer per dag (ochtend, middag, nacht)
400 ml	4 keer per dag (verspreid over de dag)
500 ml	4-6 keer per dag

Opmerking: Dit schema hangt af van hoeveel urine er achterblijft in de blaas. Het is belangrijk om het advies van uw arts of verpleegkundige te volgen.

Zelfkatheterisatie in stappen beschreven

1. Was eerst uw handen goed met zeep of desinfecteer ze met desinfecterende gel.

2. De katheter is al voorzien van glijmiddel, dus u hoeft geen water toe te voegen. De katheter is klaar voor gebruik.

3. Pak de katheter en buig de penis naar de buik toe. Breng de katheter voorzichtig in de urinebuis totdat de urine begint te stromen.

4. Wacht tot de blaas leeg is. Als er geen urine meer komt, trek dan de katheter langzaam terug. Als er toch weer urine komt, wacht even tot het weer stopt en haal dan de gehele katheter uit te plasbuis.

5. Gooi de katheter weg . Als u de katheter laat vallen, gebruik dan altijd een nieuwe.

6. Was uw handen na afloop.

Extra informatie:
De urinebuis bij mannen is ongeveer 15 tot 20 cm lang en heeft een S-vorm. Bij het inbrengen van de katheter moet de penis naar de buik toe worden gebogen, zodat de urinebuis recht komt te staan. Hierdoor gaat het inbrengen makkelijker.

U kunt de instructies ook bekijken via een filmpje als u hier2 klikt.

Materiaal

Wanneer u naar huis gaat, krijgt u een startpakket met katheters mee. Als u nieuwe katheters nodig heeft, kunt u bellen naar de firma MediReva op telefoonnummer 043-36908203 of deze via de App van MediReva bestellen. Het kan zijn dat u zelf al een andere leverancier heeft. U hoeft niet zelf te betalen. De firma regelt alles met uw verzekering.

Algemene informatie

Voor informatie over het ziekenhuis kunt u terecht op onze internetsite: www.ghz.nl4. Ook kunt u bellen naar het algemene informatienummer (0182) 50 50 505.

Tot slot
Heeft u na het lezen van deze folder vragen over zelfkatheterisatie of heeft u problemen, neem dan contact op met uw arts of verpleegkundige van de afdeling. Als u niet meer in het ziekenhuis bent opgenomen, kunt u voor medische vragen bellen naar de polikliniek Urologie op telefoonnummer (0182) 50 55 706 van 9.00 tot 10.00 uur en van 14.00 tot 15.00 uur.

In geval van spoed kunt u bellen naar het centrale telefoonnummer en vragen naar de poli urologie (0182) 50 50 507.

Disclaimer

De informatie op deze pagina is algemeen en geen behandeladvies. Volg altijd de afspraken die u met uw zorgverlener maakt. Vertalingen zijn gemaakt met vertaalsoftware en kunnen fouten bevatten. Het Groene Hart Ziekenhuis is niet aansprakelijk voor schade door mogelijke onjuistheden in deze informatie. Lees hier8 onze uitgebreide disclaimer.

Groene Hart Ziekenhuis, Locatie Gouda

Bleulandweg 10
2803 HH Gouda
0182 - 50 50 50
www.ghz.nl9