Middenrifbreuk operatie

U heeft last van een middenrifbreuk. Om deze breuk te verhelpen, wordt u misschien geopereerd.

In deze folder staat:

• Wat een middenrifbreuk precies is;
• Uitleg over de operatie en de risico’s;
• Hoe u zich kunt voorbereiden op de operatie;
• Wat u moet weten als u na de operatie weer naar huis gaat.

De informatie in deze folder is algemeen. Dat betekent dat misschien niet alles voor u van toepassing is. Als u na het lezen van deze folder nog vragen heeft stel ze dan. Het kan helpen als u uw vragen opschrijft, zodat u ze kunt meenemen naar het gesprek met uw dokter.

Het middenrif is een spierplaat tussen de borstholte en de buikholte. In het middenrif zit een opening waar de slokdarm doorheen gaat. Door de slokdarm komt het eten in de maag terecht, daar wordt het eten vermengd met maagzuur. De maag is beschermd tegen de zure werking van het maagzuur, maar de slokdarm kan niet goed tegen het agressieve maagzuur. Als dit gebeurt voelt u brandend maagzuur.

Er zijn 3 systemen die ervoor zorgen dat de maaginhoud niet terug de slokdarm in gaat:

1. Op de overgang van de slokdarm naar de maag zit de slokdarmkringspier. In een normale situatie ontspant de slokdarmkringspier alleen als er eten langskomt. Daarna trekt deze spier weer samen zodat de ingang naar de maag dicht blijft.
2. De opening in het middenrif voor de slokdarm is klein zodat de maaginhoud niet makkelijk terug kan.
3. Er is een kleine plooi van de maag die als een klep werkt wanneer de druk in de maag te hoog wordt.

De overgang van de slokdarm naar de maag kan dus ook op drie manieren verstoord zijn:

1. De kringspier onderaan de slokdarm is te zwak en kan niet goed sluiten.
2. De opening in het middenrif waar de slokdarm doorheen komt is te groot.
3. Bij grote druk op de maag sluit het maagplooitje (soort klepje) de slokdarm niet.

Als de natuurlijke opening in het middenrif te groot is (geworden) kan de maag (en/of andere organen uit de buikholte) naar de borstholte verplaatsen. Hierdoor kan het maagzuur makkelijker de slokdarm in stromen. Ook kan de maag dan op het hart of de longen drukken. Het groter worden van de opening kan komen door overgewicht, veroudering of het kan aangeboren zijn.

Afbeelding 1: De overgang van de slokdarm naar de maag. In het middenrif zit een smalle opening waar de slokdarm doorheen loopt. Links: normale situatie. Rechts: grote middenrifbreuk waardoor (een deel van) de maag boven het middenrif in de borstholte is gelegen.

Voordat besloten wordt om een operatie uit te voeren, moet duidelijk zijn hoe uitgebreid de breuk is. Hiervoor kan het volgende onderzoek nodig zijn:

• Een CT-scan: een röntgenbuis draait rond het lichaam, waarbij foto’s van de borst en buikholte worden gemaakt. Dit is een pijnloos onderzoek.
• Een slikfoto: U drinkt eerst een waterige contrastvloeistof, daarna wordt een röntgenfoto gemaakt.

U komt in aanmerking voor een operatie als u een middenrifbreuk heeft die klachten geeft. Deze klachten kunnen zijn:

• Beklemming (pijn);
• IJzertekort in het bloed (bloedarmoede);
• Problemen met het doorslikken van eten of het eten blijft lang in de maag;
• Hartritmestoornissen;
• Benauwdheid.

Afbeelding 2: Overzicht van (een deel van) de organen in de bovenbuik. Links: normale situatie. Rechts: een middenrifbreuk, waardoor de maag (en/of andere buikorganen) richting de borstholte kan verplaatsen.

De operatie aan middenrifbreuk wordt uitgevoerd in het Groene Hart Ziekenhuis.

Tijdens de operatie wordt de maag (en eventueel andere buikorganen) weer op de juiste plaats in de buikholte gebracht. Zo kan de maaginhoud niet meer naar de slokdarm terugstromen.

Tijdens de operatie gaat u onder algehele narcose. Meestal wordt gekozen voor een kijkoperatie (laparoscopie). Er worden in de buik een aantal kleine openingen van ongeveer 1 cm gemaakt. Via deze openingen worden de camera en instrumenten in de buikholte gebracht. De buik wordt wat opgeblazen met een gas zodat er ruimte ontstaat om te kunnen opereren.

Soms komt het voor dat het operatiegebied niet goed te zien is. Ook kan er een complicatie optreden. Dan gaat de arts over op een open buikoperatie.

De operatie bestaat uit drie delen:

1. Om de maag en het middenrif goed te kunnen zien, wordt de lever opgetild met een instrument. Dan wordt de maag terug op zijn plek gebracht.
2. De middenrifbreuk wordt hersteld met een paar hechtingen, en soms met strookjes materiaal.
3. De overgang van de slokdarm naar de maag wordt versterkt. Dit gebeurt door de bovenkant van de maag los te maken van de omliggende weefsels (onder andere de milt). Dit deel van de maag wordt dan als een manchet driekwart achter de slokdarm langs gevouwen en vastgehecht aan zowel de slokdarm als het middenrif. Dit wordt de ‘fundoplicatie volgens Toupet’ genoemd (zie afbeelding 2). Door het vouwen van de maag wordt de druk van buitenaf verhoogd bij de slokdarm-maag overgang, waardoor de maaginhoud moeilijker kan terugstromen in de slokdarm.

Afbeelding 3: De twee onderdelen van de operatie. Links: herstel van middenrifbreuk (cruraplastiek). Rechts: de eindsituatie waarbij het bovenste deel van de maag als een manchet rondom de slokdarm is vastgehecht (fundoplicatie volgens Toupet).

Complicaties die bij iedere operatie kunnen optreden zijn:

• (Na)bloeding;
• Ontsteken van de wond;
• Trombose (bloedpropjes);
• Longontsteking.

Er zijn ook complicaties die bij deze operatie voorkomen, maar dit is zeldzaam:

• Schade aan zenuwen van de maag of dunne darm, waardoor (meestal tijdelijke) diarree en/of maagdarmstoornissen kunnen optreden.
• Er kan een klein gaatje in de slokdarm of de maag ontstaan door het vastpakken en bewegen. Dit kan vaak direct tijdens de operatie worden gerepareerd.
• Er kan een gaatje in het longvlies ontstaan waardoor lucht uit de long lekt (‘pneumothorax’). Om dit te verhelpen is soms een drain nodig.
• Er kan schade aan de milt ontstaan, waarvoor het nodig kan zijn de milt te verwijderen.

Het is van belang dat u zich goed voorbereidt op de operatie. Wij adviseren om iemand mee te nemen naar de gesprekken op de polikliniek.

Als het nodig is krijgt u voor de operatie een afspraak bij de diëtist, zodat u goed geïnformeerd bent over wat u wel en niet kunt eten na vlak de operatie.

Ook krijgt u een paar weken voor de operatie een afspraak met de anesthesioloog op het preoperatief spreekuur. Daar krijgt u informatie over de narcose en over hoe u zich op de operatie moet voorbereiden. Zorg dat u voor deze afspraak het vragenformulier over uw gezondheidstoestand en medicijngebruik invult en neem deze mee naar de afspraak. Heeft u long- en/of hartproblemen, dan wordt u eerst gezien door de longarts of cardioloog om ervoor te zorgen dat u zo fit mogelijk de operatie ondergaat.

De dag voor de operatie komt u naar het Groene Hart Ziekenhuis om bloed te prikken:

• Als u op maandag geopereerd wordt, laat u bloedprikken op zondag tussen 10.30 en 11.00 uur op de polikliniek Bloedafname (route 27). Een afspraak maken is niet nodig.
• Als u op woensdag wordt geopereerd, maakt u een afspraak voor bloedprikken op de dinsdag voor de operatie. U kunt de afspraak maken via https://www.ghz.nl/specialismen-en-afdelingen/bloedafname/ Of bel: 0182- 757231 (ma t/m vr 8.00 – 17.00)

Als u bloedverdunnende medicatie gebruikt, bespreekt de chirurg of anesthesioloog met u hoeveel dagen voor de operatie u moet stoppen met deze medicijnen. Is dit niet met u besproken of heeft u hierover vragen, neem dan telefonisch contact op met de afdeling Opname in het ziekenhuis.

• Het opnamebureau van het Groene Hart Ziekenhuis spreekt met u de opnamedag en opnametijd af.
• Op de dag van de operatie moet u nuchter blijven (= niets eten en drinken). Volg hiervoor de instructies die u heeft gekregen van de anesthesioloog.
• Roken voor de operatie wordt afgeraden in verband met de narcose.
• Als u ’s ochtends medicatie slikt, mag u deze alleen innemen in overleg met de anesthesioloog.
• Neem een bad of douche voordat u naar het ziekenhuis komt.
• Doe sieraden (ook piercings) af en laat deze thuis.
• Verwijder nagellak en make-up. Als u kunstnagels heeft die groen, blauw of zwart zijn, verwijdert u één kunstnagel per hand.

Op de dag van de opname gaat u naar het Groene hart Ziekenhuis.

U meldt u zich bij de receptie op de afgesproken tijd. Een gastheer of gastvrouw begeleidt u naar de opnamelobby. Hier krijgt u een opnamegesprek met een verpleeg-kundige. Tijdens dit gesprek krijgt u informatie over de gang van zaken op de afdeling, de operatie en de periode erna.

Voordat u naar de operatiekamer gaat, krijgt u een operatiejasje aan en wordt u gevraagd om contactlenzen, bril, of gebitsprothese uit te doen. Ter voorbereiding op de operatie krijgt u medicijnen.

Een verpleegkundige of medewerker van de vervoersdienst brengt u in uw bed naar de voorbereidingsruimte van de operatieafdeling. Daar krijgt u een infuus voor vocht- en medicijntoediening. De chirurg komt hier bij u langs. Van de voorbereidingskamer wordt u naar de operatiekamer gebracht. Hier ontmoet u het hele operatieteam. Zij doen met u een laatste controle (time-out) voordat u onder narcose wordt gebracht.

De operatie wordt uitgevoerd door een chirurg, of een chirurg in opleiding onder toezicht van een chirurg. Zij worden geholpen door een operatieteam.

Tijdens de operatie krijgt u een blaaskatheter (een slangetje in de blaas waardoor urine wordt afgevoerd). Soms is het nodig om een maagsonde te plaatsen (een slangetje via de neus tot in de maag).

De blaaskatheter en maagsonde worden meestal direct aan het einde van de operatie weer verwijderd. U merkt daar niets van.

Als u een grote middenrifbreuk heeft, kan er ook een drain (slangetje voor het afvoeren van wondvocht) in de borstholte worden achtergelaten. Deze komt dan via de buik naar buiten. Deze drain wordt meestal na 24 tot 48 uur verwijderd. Als dit bij u wordt verwacht dan zal de arts dit vooraf aan u uitleggen.

Gemiddeld duurt de operatie ongeveer drie uur.

Na de operatie wordt u wakker op de uitslaapkamer. De chirurg belt met uw contactpersoon om te vertellen hoe de operatie is verlopen. Zodra u weer voldoende wakker bent en uw bloeddruk en hartslag goed zijn, gaat u naar de verpleegafdeling. U mag direct weer uit bed komen.

Als u terug bent op de afdeling kunt u uw contactpersoon zelf bellen of de afdelingsverpleegkundige doet dit voor u.

Tijdens uw opname komen er verschillende zorgverleners bij u langs:

• Zaalarts/chirurg: om te kijken hoe het met u gaat. Zo nodig passen zij het medische beleid aan.
• Afdelingsverpleegkundige: om u te helpen bij de verzorging en het uit bed komen, voor de wondzorg en om uw bloeddruk, pols, zuurstofgehalte en temperatuur te meten.
• Fysiotherapeut (zo nodig): voor ademhalingsoefeningen en beweegactiviteiten.
• Diëtist (zo nodig): om u te adviseren over uw voeding.

Eten en drinken

De dag van de operatie en in de eerste week na de operatie moet u een vloeibaar dieet volgen. Na de eerste week mag u de voeding uitbreiden naar vast en licht verteerbaar voedsel. Daarbij is het wel belangrijk dat u rustig eet en het eten fijnkauwt.

Als u medicatie tegen zuurbranden gebruikt, mag u hier na de operatie waarschijnlijk mee stoppen.

Belangrijke informatie over de periode na de operatie:

U kunt pijn hebben in uw schouders en tussen de schouderbladen. Dit komt door het gas dat tijdens de operatie is gebruikt om de buik op te blazen. Dit kan een paar dagen aanhouden. Hoe meer u beweegt, hoe sneller het gas verdwijnt.

• Het kan moeilijk zijn om over te geven of te boeren. Dit komt doordat de operatie ervoor zorgt dat het terugvloeien van voedsel en sappen van de maag naar de slokdarm bijna niet meer mogelijk is.
• Doordat er tijdens de operatie is geduwd en getrokken aan de maag kan de maag wat gezwollen zijn. Daardoor kan het eten soms wat moeilijk zakken. Het lichaam heeft tijd nodig om te herstellen en zich aan te passen aan de nieuwe situatie. Dit kan twee tot acht weken duren.
• U kunt last hebben van (meer) winderigheid.
• Het volume van de maag is door de operatie kleiner. Hierdoor kunt u in de eerste periode na de operatie afvallen (ongeveer 4 tot 6 kg).

Als alles goed gaat kunt u op de tweede of derde dag na de operatie weer naar huis. Bij ontslag krijgt u:

• Afspraken voor poliklinische controle;
• Zo nodig een recept voor medicijnen;
• Het verslag van uw operatie en opname. Voor Alrijne-patiënten: neem dit verslag mee als u bij complicatie naar het ziekenhuis gaat.

• De wondjes zijn geplakt of gehecht met oplosbare hechtingen en worden daarna verbonden met hechtpleisters. De hechtpleisters mogen na 2 weken verwijderd worden. U mag hiermee gewoon douchen.
  • De eerste week moet u een vloeibaar dieet volgen. Na de eerste week mag u uitbreiden naar vast en licht verteerbaar voedsel. Neem in het begin kleine zachte maaltijden en kauw deze goed. Het is beter om de eerste maanden 6 keer een kleine maaltijd te nemen dan 3 keer een grotere maaltijd. Gebruik eventueel vloeibare tussenmaaltijden.
  • Praat niet terwijl u eet of drinkt.
  • Eet en drink de eerste 6 weken geen producten waar u veel maagzuur of gasvorming van krijgt (zoals koolzuurhoudende dranken, chocolade, rauwkost en rood vlees).
  • Let op uw gewicht.
  • De eerste zes weken mag u niet te zwaar tillen (maximaal 10 kg).
  • Over het algemeen kunt u na 1 à 2 weken weer werken, afhankelijk van het soort werk dat u doet en hoe u zich voelt.

Neem de eerste 30 dagen na de operatie direct contact op bij:

• Koorts boven de 38,5 °C;
• Uw eten zakt niet, of blijft hangen;
• Toenemende roodheid, zwelling en/of pijn van de wond;
• Toenemende vochtlekkage uit de wond;
• Een rood, dik, gezwollen en/of pijnlijk been;
• Plotselinge kortademigheid.

Let op : Bij klachten belt u naar het ziekenhuis waar u uw eerste afspraak voor deze behandeling heeft gehad.

De verantwoordelijk chirurg voor uw opname was:

……………………………………………

Heeft u nog vragen naar aanleiding van de inhoud van deze folder, stelt u deze dan aan de polikliniek assistent of de arts.

Samen+ Samen+ is een samenwerkingsverband tussen het Groene Hart Ziekenhuis (GHZ) en Alrijne Ziekenhuis (Alrijne). De bundeling van kennis en ervaring maakt specialistische behandeling met geavanceerde technieken mogelijk. Iedere patiënt is hierdoor verzekerd van de beste zorg.

Samen+ is het op één na grootste centrum binnen de HD-chirurgie in Nederland. Dankzij de samenwerking worden complexe operaties door twee gespecialiseerde chirurgen gezamenlijk uitgevoerd. Dit kunnen chirurgen zijn van het GHZ, van het Alrijne Ziekenhuis of van beide ziekenhuizen. Het voortraject vindt in uw eigen ziekenhuis plaats. De operatie vindt plaats in het GHZ. Eventuele aanvullende behandelingen, controles en nazorg vinden plaats in het eigen ziekenhuis.

In het kader van deze samenwerking zal gegevensuitwisseling plaats vinden van gegevens die relevant zijn voor het uitvoeren van goede behandeling en zorg. Het GHZ en Alrijne zijn in deze samenwerking gezamenlijke verwerkingsverantwoordelijken. Dit houdt in dat zij beide verantwoordelijk zijn voor het correct omgaan met uw gegevens. U vindt hier meer informatie over op: https://www.alrijne.nl/privacystatement/ en op https://www.ghz.nl/privacystatement/

De informatie op deze pagina is algemeen en geen behandeladvies. Volg altijd de afspraken die u met uw zorgverlener maakt. Vertalingen zijn gemaakt met vertaalsoftware en kunnen fouten bevatten. Het Groene Hart Ziekenhuis is niet aansprakelijk voor schade door mogelijke onjuistheden in deze informatie. Lees hier onze uitgebreide disclaimer.